برنج عنبر بو و نکاتی که از آن نمی دانید

برنج عنبر بو و نکاتی که از آن نمی دانید

برنج عنبر بو و نکاتی که از آن نمی دانید ! شاید شما هم نام برنج عنبر بو را شنیده باشید. کشت برنج عنبر بو در سال ۱۳۸۹ آغاز شد و پس از آن، با توجه به استقبالی که از آن شد، کشت این نوع برنج ادامه یافت. این برنج یازده ساله، در استان تهران و اغلب شهرهای شمال ایران طرفداران زیادی داشته و حتی مقدار زیاد از آن، به مناطق مختلف کشور عراق صادر می شود.این برنج یکی از سالم ترین برنج هایی است که می توانید سرو کنید. پس با ما همراه باشید تا درباره برنج عنبر بو و نکاتی که از آن نمی دانید، مطلع شوید.

برنج چیست؟

برنج مانند سایر غلات، بذر خوراکی یک گیاه است. بیشتر ما با برنجی که به عنوان برنج آسیایی شناخته می شود، آشنا هستیم. هر دانه برنج حاوی موارد زیر است:

  • یک بدنه بیرونی سخت – که به آن پوسته نیز گفته می شود؛ لازم است قبل از خوردن برنج، بدنه بیرونی آن کنده شود. پوست در انواع برنج وجود دارد.
  • سبوس – یک لایه اضافی که درست زیر پوسته قرار دارد؛ لایه سبوس فقط در انواع خاصی از انواع برنج مانند برنج سفید وجود دارد. سبوس، بسیار مقوی و مغذی است و فواید یک دانه برنج کامل را دارد. اگرچه به طور معمول رنگ آن قهوه ای است، اما بسته به رنگدانه های موجود در لایه های سبوس ممکن است قرمز یا سیاه نیز باشد.
  • اندوسپرم (که در اصطلاح عامیانه به آن برنج سفید نیز می گویند) – آن چه که پس از برداشته شدن لایه های خارجی پوست و سبوس باقی می ماند. گرچه این قسمت بیشترین مصرف بخشی از برنج است، اما کمترین ماده مغذی را دارد.
  • جوانه – در زیر بدنه یافت می شود که یک لایه نیست؛ بلکه یک هسته کوچک است. این ماده غنی از مواد مغذی است و مملو از ویتامین های گروه B ، مواد معدنی و پروتئین ها است و روی رنگ کلی برنج تاثیر می گذارد. به طور کلی، در برنج سفیدی که از سوپرمارکت محلی یا فروشگاه های مواد غذایی خریداری می کنیم، پوست، سبوس و جوانه را آسیاب یا نابود شده و فقط اندوسپرم در آن ها باقی مانده است.
برنج عنبر بو و نکاتی که از آن نمی دانید

انواع برنج

جالب است بدانید که بیش از ۴۰۰۰۰ نوع برنج در دنیا وجود دارد. برنج یکی از مهم ترین منابع غذایی ما انسان ها ست. برنج همان بخش جدایی ناپذیر از غذاهای آسیایی و هندی است و علاوه بر این مناطق، در کل کره زمین پخش شده است تا در همه فرهنگ ها و غذاها جای گیرد. در حال حاضر ۱۳۶۰۰۰ نوع برنج پرورشی و گونه های برنج وحشی در بانک بین المللی ژن برنج نگهداری می شوند. این برنج ها بر اساس ژنتیک، رنگ، ضخامت، طول دانه، چسبندگی، عطر و روش رشد طبقه بندی شده اند و همگی با یکدیگر تفاوت دارند. محققان از سراسر جهان در این بانک جهت مطالعه، توسعه، همکاری و کسب اطلاعات در مورد برنج جلساتی تشکیل می دهند.

عنبر بو یعنی چه؟

واژه عنبر بو در لغت نامه دهخدا به معنی ماده ای خوشبو است. از طرف دیگر، عنبر نام یک نوع ماهی جنوبی است که داخل شکم آن، ماده ای با رنگ خاکستری و خوشبو قرار دارد. به همین دلیل، مردم جنوب ایران نام عنبر را به نوعی برنج معطر نسبت داده اند که امروزه در همه مناطق ایران با نام برنج عنبر بو شناخته می شود. 

انواع مختلف عنبر بو

برنج عنبربو سیروان:

برنج عنبر بوی سیروان یکی از انواع برنج های عنبر بو در ایران است و در مناطق مختلف استان ایلام، از جمله فاطمیه، شوراب خانعلی، چگنی، اسلامیه، لالا، لرینی، علیا، سرابکلان، هیوند و گوراب سفلی تولید می شود.

برنج عنبربو امامی:

این نوع برنج عنبر بو به طور عمده در شهر شوشتر کشت می شود. هر چند که این برنج را با نام برنج گلالک شناخته می شود، ولی از آن جایی که این نوع برنج عنبر بو در کارخانه ای تولید می شود که نام موسس آن بیژن امامی بوده است، به آن برنج عنبر بو امامی گفته می شود. کارخانه تولید برنج عنبر بو امامی در سال ۱۳۷۰ شروع به کار کرد و همچنان در حال تولید برنج عنبر بو با کیفیت بالا است. یکی از بهترین ویژگی های مثبت برنج عنبر بو امامی این است که دانه های شکسته بسیار کمی در بین دانه های برنج آن مشاهده می شوند.

استان های تولید کننده برنج عنبر بو

استان خوزستان در ایران توانست حدود ۹۷۰۰۰۰ تن برنج در سال ۱۳۹۸ تولید کرده و نیاز بسیاری از مردم را به برنج تامین کند. بیشتر این برنج ها از نوع برنج عنبر بو بوده اند و همه انواع برنج ها در اراضی زیر کشت برنج به مساحت ۲۰۶۰۰۰ هکتار کشت شدند. هر چند که استان خوزستان توانست مقدار زیادی از برنج عنبر بو را تولید کند، اما شهرهایی همچون اهواز، باغملک، شوشتر، دزفول، خرمشهر، رامهرمز و شادگان نیز از تولید کنندگان این نوع برنج بوده و از بین این شهرها، شهر شوشتر به عنوان تولید کننده بهترین برنج های عنبر بو شناخته می شود. علاوه بر همه این شهرها، برنج عنبر بو در شالیزارهای استان ایلام (سیروان و چرداول)، فارس، اصفهان، خراسان رضوی(شهر کلات نادری) و لرستان نیز تولید شده و به فروش می رسد.

برنج عنبربو یا برنج چمپا؟

شاید شنیده باشید که به برنج عنبر بو، برنج چمپا نیز گفته می شود. ولی آیا این نام صحیح است؟ هر چند که غلط نیست اگر به برنج عنبر بو، نام چمپا را نسبت دهیم؛ ولی باید توجه داشته باشید که برنج چمپا دارای انواع مختلفی است و فقط به برنج عنبر بو خلاصه نمی شود. برنج چمپا نوعی برنج ایرانی کوتاه دانه است که در مناطق شمالی ایران کشت می شود. بنابراین در شمال ایران، به برنج هایی با دانه های کوتاه نیز برنج چمپا گفته می شود. پس نمی توان گفت که برنج چمپا دقیقا همان برنج عنبر بو است. اما جالب است بدانید که انواع برنج چمپا نیز از برنج های مرغوب و پرطرفدار هستند که از بهترین انواع آن می توان به انواع برنج چمپا تولید شده در شادگان اشاره کرد. 

ویژگی های برنج عنبرعنبر بو

برنج عنبر بو همان طور که از نام آن پیداست، برنجی خوشبو و معطر است. اما ویژگی های مورد پسند آن به همین جا ختم نمی شود و از لحاظ طعم هم به عنوان یکی از خوشمزه و خوش طعم ترین برنج ها شناخته می شود. نکته جالب توجه این است که برنج عنبر بو بر خلاف سایر برنج های شمالی که اغلب دارای طبعی سرد هستند، دارای طبع گرم است. هر چند که برنج عنبر بو دارای عطر و طعم مورد پسند است، ولی به دلیل ویژگی های فیزیکی ای که دارد، استفاده از آن در مهمانی ها مراسمات رسمی رایج نیست.

دانه های خام برنج عنبر بو دارای عرض زیاد و طولی کوتاه هستند؛ یا به عبارت دیگر، دانه های این برنج هنگامی که خام هستند، چاق بوده و قد کوتاهی دارند. بنابراین برنج عنبر بو از این جهت برای مهمانی ها و مجالس خوب نیست که دانه های آن هنگام پخت قد نمی کشند. برنج عنبر بو در بازار به شکل برنج نیم دانه و تمام دانه موجود است. یکی از تفاوت های برنج عنبر بو با سایر برنج های ایرانی، طرز پخت آن است. اگر این برنج مانند سایر برنج ها به صورت آبکش سرو شود، عطر و بوی خود را از دست می دهد.

نحوه پخت عنبربو

همان طور که گفته شد، روش پخت برنج عنبر بو با سایر برنج ها متفاوت است. ولی می توان آن را به روش آبکش هم درست کرد؛ اما توجه داشته باشید که پخت برنج عنبر بو با روش آبکش، علاوه بر عطر و طعم آن، مزایایی همچون مواد مغذی آن را از بین می برد. برنج عنبر بویی که به روش آبکش پخته شود، ارزش غذایی و ویتامین بسیار کمتری دارد. بنابراین برای طبخ برنج عنبر بو، بهتر است آن را به صورت کته درست کنید. برای پختن برنج عنبر بو از روش کته کردن، ابتدا باید آن را به خوبی شسته و سپس با افزودن نمک، آن را برای یک ساعت بخیسانید. پس از گذشت یک ساعت، به اندازه یک بند انگشت آب را به برنج اضافه کرده و آن را روی شعله ای با حرارت متوسط قرار دهید. در نهایت، پس از این که برنج عنبر بو جوش آمد، شعله را کم کرده و اجازه دهید به مدت ۲۰ دقیقه روی دمکنی پخته شود.

خواص و مزایای برنج عنبر بو

از آن جایی که برنج عنبر بو اصولا به صورت ارگانیک تولید می شود و کودهای مضر در حین مراحل کشت به آن اضافه نمی شوند، برنج بسیار سالمی محسوب می شود. از سوی دیگر، برنج عنبر بو، دارای طبع گرم است و همین ویژگی کافی است که در طب سنتی به عنوان برنجی سالم شناخته شود. برنج عنبر بو با طبع گرمی که دارد، می تواند سطح سلامتی افرادی با مزاج سرد را افزایش داده و همچنین انواع بیماری ها را به حداقل میزان ممکن برساند. برنج عنبر بو یکی از برنج های مقوی برای افرادی است که از سوء تغذیه شدید رنج می برند. این نوع برنج، سرشار از مواد مقوی همچون فیبر، ویتامین های گروه B  و E، مواد معدنی و انواع دیگری از مواد مغذی است. برنج عنبر بو با علاوه بر این که به چربی شکم تبدیل نمی شود، بسیار سبک بوده و حتی منجر به کاهش چربی و فشار خون نیز می شود. این برنج سبک، تحریکات روده و معدا شما را کم می کند و به سلامت دستگاه گوارش شما کمک می کند.

نتیجه می گیریم که …

به دنبال برنج عنبر بو و نکاتی که از آن نمی دانید باشید تا بتوانید از مزایای آن بهره مند شده و سطح سلامتی خود را افزایش دهید.